zaterdag 16 februari 2013

Zorgbehoevenden voelen zich met hulp uit hun sociale netwerk juist verre van zelfredzaam

Vandaag verscheen een artikel van Ellen Grootegoed, Diana van Dijk en Evelien Tonkens in De Volkskrant. Zorgbehoevenden vinden het vaak bezwaarlijk om hun familieleden of vrienden om (nog meer) hulp te vragen, betogen Ellen Grootegoed, Diana van Dijk en Evelien Tonkens. 'Ze voelen zich nu al beschaamd en schuldig door wat ze van anderen vragen, en willen niet nog meer afhankelijk worden.'
Hoe verhoudt deze waarneming zich met de plannen om mensen die zorg nodig hebben zich te laten wenden tot het informele circuit om zich heen? Gezien onze ervaringen in andere landen, zoals BraziliĆ«, Bolivia en Cambodja, waar samen zorgen en zorgen voor je naaste familie veel vanzelfsprekendheid kent, spreekt ons dit artikel aan. Niet zozeer normatief, maar wel benoemen hoe in onze Nederlandse cultuur afhankelijjkheid wordt ervaren. Hier staat gedeelte van het artikel, lees het artikel helemaal op de site van De Volkskrant.

Op volwassen leeftijd langdurig afhankelijk zijn van je familie is nu eenmaal een taboe in onze individualistische maatschappij.
De langdurige zorg is in de Nederlandse verzorgingsstaat lange tijd vrij toegankelijk geweest. Maar nu wordt er steeds meer verwacht dat hulpbehoevende ouderen, zieken en gehandicapten hulp vragen aan familieleden, vrienden en buren alvorens ze een aanspraak kunnen doen op publieke middelen. Het verkrijgen van deze hulp wordt gezien als 'eigen kracht' of 'zelfredzaamheid'. De 'natuurlijke' sociale verbanden moeten weer in ere worden hersteld.

Discussies rondom dit onderwerp gaan vaak over of er mensen in het eigen netwerk zijn die tijd (en zin) hebben om deze zorg te gaan bieden. Minder aandacht gaat uit naar de bereidheid van zorgbehoevenden om deze hulp te accepteren. De retoriek van 'eigen kracht' suggereert dat een toenemend beroep van zorgbehoevenden op het eigen netwerk samenvalt met hogere idealen als autonomie. Uit ons onderzoek naar de verminderde toegang tot AWBZ-steun blijkt echter dat zorgbehoevenden hulp uit het sociale netwerk niet zonder slag of stoot accepteren als substituut voor weggevallen professionele zorg. Zorgbehoevenden die (een deel van) het recht op professionele zorg of persoonsgebonden budget (PGB) hebben verloren voelen zich met de hulp uit hun sociale netwerk juist afhankelijker, minder autonoom en verre van 'zelfredzaam'.

Ellen Grootegoed en Evelien Tonkens zijn als respectievelijk promovendus en hoogleraar verbonden aan de afdeling sociologie en antropologie van de Uva. Diana van Dijk is beleidsonderzoeker.

Doe mee met de Inspiratiedag Samen Zorgen op donderdag 7 maart in Utrecht, schrijf je hier in

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen