woensdag 6 maart 2013

Levensverhalen

Als je ouder hulpbehoevend wordt, loopt hij of zij het risico dat hij/zij opgaat in de massa van
zorgafhankelijken. Dit brengt vaak verlies van individualiteit met zich mee: je bent iemand
met een trombosebeen. Dat je vroeger een Elfstedenkruisje hebt verdiend is op het eerste
gezicht niet aan je af te lezen. Hoe verder de aftakeling is gevorderd, hoe minder goed je
ouder daar ook zelf over kan vertellen. De kwaliteit van de zorg voor je ouder kan verbeteren als jij
stimuleert dat je ouder als de unieke persoon wordt gezien die jij kent, met zijn of haar levensverhaal.
En niet als een “anoniem” geval, een grijze muis.


‘Wij gaven mijn moeder over aan de professionele zorg, maar wij wilden dat ze haar in haar
waarde lieten. Mijn moeder vocht en vocht, ze vonden haar agressief, terwijl ik wist dat mijn
moeder ook een andere kant had. Ik ben toen met de zorg in gesprek gegaan en heb gezegd:
“Haal de lieve kant van mijn moeder weer naar boven.” Stap voor stap hebben we met de
zorg doorgenomen wat bij mijn moeder hoort en hoe we haar gelukkig zouden kunnen maken.
Ik heb toen gezegd: “Geef haar de vrijheid en zet haar maar aan het werk.” En die aanpak
heeft na een half jaar effect. Ze loopt weer vrij rond, ze mag haar gang gaan. Ze werkt in de
tuin, ze wast de ramen en is tevreden. En wij daardoor ook.’

‘Voor mijn moeder hadden we destijds een geschiedenisboek gemaakt, met foto’s uit haar
leven erin. Nu werkte dit boek ook voor mijn vader. Als er bezoek was, liet hij ze het boek
zien. Hij kon laten zien wie zijn vrouw geweest was, helemaal ten voeten uit. Er was altijd
gespreksstof op die manier.’

TIP: Kleur je ouder in

Als je gesprekken met de zorg bijwoont, vertel dan over de persoonlijke bijzonderheden en behoeften
van je ouders. Zorg dat er foto’s in de kamer liggen of hangen, waarover gepraat kan worden.

Maak een geschiedenisboek
Maak voor je ouder een ‘geschiedenisboek’ met daarin zijn of haar levensverhaal. Het levert
gespreksstof op en bij dementerenden ook houvast. Vaak wordt door de zorg om dat soort
informatie gevraagd. Als ze dat niet doen, kun je het aanbieden.

‘Voor mijn moeder hadden we destijds een geschiedenisboek gemaakt, met foto’s uit haar
leven erin. Nu werkte dit boek ook voor mijn vader. Als er bezoek was, liet hij ze het boek
zien. Hij kon laten zien wie zijn vrouw was geweest, helemaal ten voeten uit. Er was altijd
gespreksstof op die manier.’

Levensverhalen

Ieder mens is uniek en heeft zijn eigen levensverhaal. Een levensverhaal bestaat uit herinneringen,
ervaringen, gebeurtenissen en persoonlijke eigenschappen. Voor sommige mensen kan het waardevol
zijn om het levensverhaal eens in kaart te brengen.
Er zijn veel manieren denkbaar om dat levensverhaal te beschrijven of in beeld te brengen. Als een
chronologisch verhaal, in een boek met foto’s en tekst. Of als een prikbord vol foto’s. Of als een kastje
met een aantal voorwerpen die betekenisvol waren in het leven.

Het samen met je ouders vormgeven aan een zichtbaar verslag van hun levensverhaal kan iets teweeg
brengen in jullie onderlinge verhouding. Je kunt de kleinkinderen erbij betrekken. Het is een plezierige
manier om samen terug te kijken op het leven en het kan voor je ouder een gelegenheid zijn om
waardevolle levenslessen door te geven.

Ouderen hebben vaak het gevoel weinig meer te kunnen bieden aan anderen. Maar zij hebben juist een
schat aan ervaringen. Van het delen van kennis en het doorgeven van ervaring gaat een stimulerende
werking uit. Jongeren kunnen er iets aan hebben en het geeft ouderen het gevoel van betekenis te zijn.
Projecten waarin leerlingen van scholen ouderen interviewen over hun leven leiden tot bijzondere
ontmoetingen en vaak wordt er geschiedenis geschreven.


Ine van Emmerik 
Dit is een gedeelte uit het boek Help mijn moeder wordt oud. Lees meer en bestel het boek via de website

Praat mee over uw ervaring en doe inspiratie op uit de verhalen van anderen op de Inspiratiedag Samen Zorgen, mail naar sabya@inspiratiedag-zorg.org.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen